İçindekiler
- 01TÜRKAR V4.0 Metodoloji Özeti
- 02Kurumsal Yaklaşım
- 03Akademik Danışma ve Bilimsel Yaklaşım
- 04Amaç ve Kapsam
- 05Medya Kategorilerinin Sınıflandırılması
- 06Ölçüm Dönemi
- 07Dijital Performans Göstergeleri
- 08İçerik Formatlarının Değerlendirilmesi
- 09Canlı Yayın Ölçüm Yapısı
- 10Ağırlıklı İçerik Etkisi
- 11Kategori Bazlı Referans Sistemi
- 12Standartlaştırma ve Ölçekleme
- 13Dönemsel Etki Endeksi (DEE)
- 14TÜRKAR Performans Derecelendirmesi
- 153 Aylık Performans Eğilimi
- 16Veri Toplama, Hibrit Analiz ve Kalite Kontrol
- 17Veri Bütünlüğü ve Dönemsel Veri Takibi
- 18Reklam, Tanıtım ve Olağan Dışı Veri Hareketlerinin Değerlendirilmesi
- 19Platform Kaynaklı Veri Gecikmeleri
- 20İstatistiksel Hata Payı ve Ölçüm Belirsizliği
- 21Veri Doğrulama ve Teknik Düzeltmeler
- 22Dönem Kesinleştirme ve İstisnai Düzeltme
- 23Sonuç İnceleme ve İtiraz Mekanizması
- 24Veri Kaynakları ve Platform Kapsamı
- 25Analitik Şeffaflık ve Metodolojik Gizlilik
- 26Bağımsızlık ve Uygulama İlkeleri
- 27Araştırma ve Yayın Bağımsızlığı
- 28Hukuki ve Metodolojik Açıklamalar
- 29Üçüncü Taraf Platformlar ve Markalar
- 30Metodolojik Güncelleme ve Sürüm Politikası
- V4.0 Uygulama Bilgisi
TÜRKAR V4.0 Metodoloji Özeti
TÜRKAR V4.0, dijital medya kuruluşlarının ölçülebilir platform performanslarını yalnızca toplam izlenme veya yayın hacmi üzerinden değil; erişim, içerik üretimi, içerik başına performans, abone hareketleri, içerik formatları ve canlı yayın faaliyetlerini birlikte değerlendirerek analiz eden çok boyutlu bir dijital medya ölçüm ve performans derecelendirme modelidir.
Model, farklı yayın yapılarına sahip medya kuruluşlarının kendi kategorileri içerisinde, önceden tanımlanmış ortak metodolojik esaslar doğrultusunda değerlendirilmesini temel alır.
TÜRKAR yalnızca ham platform verilerini yayımlamaz. Ölçüm kapsamındaki veriler tanımlanmış metodolojik çerçeve içerisinde toplanır, sınıflandırılır, işlenir ve standartlaştırılarak karşılaştırılabilir performans göstergelerine dönüştürülür.
V4.0 Ölçüm Mimarisi
Yeterli sayıda karşılaştırılabilir V4.0 ölçüm dönemi oluşmasının ardından bu yapıya 3 Aylık Performans Eğilimi tamamlayıcı gösterge olarak eşlik eder.
Kurumsal Yaklaşım
TÜRKAR (Türkiye Eğilim Araştırmaları), dijital medya kuruluşlarının ölçülebilir platform performanslarını kamuya açık ve doğrulanabilir veriler üzerinden analiz eden, endeksleyen ve performans derecelerine dönüştüren bağımsız medya derecelendirme kuruluşudur.
TÜRKAR'ın temel amacı, dijital medya performansını geliştirdiği çok boyutlu ölçüm modeliyle ulusal ve uluslararası ölçekte referans alınabilecek bir standart oluşturmaktır.
TÜRKAR; dijital medya ekosistemindeki yapısal dönüşümü, platform dinamiklerini, değişen içerik formatlarını, yayın modellerini ve veri erişim yapılarını takip ederek metodolojik çerçevesini düzenli olarak geliştirmektedir.
Ölçüm ve derecelendirme süreçlerinde medya kuruluşlarının siyasi yönelimi, editoryal yaklaşımı, ticari ilişkileri veya kurumsal görüşleri performans kriteri olarak kullanılmaz.
Değerlendirmeler, tanımlanmış metodolojik çerçeve ve ölçülebilir platform verileri temelinde gerçekleştirilir.
Akademik Danışma ve Bilimsel Yaklaşım
TÜRKAR'ın metodolojik geliştirme süreçleri, veri temelli ölçüm yaklaşımının bilimsel ve analitik temellerinin desteklenmesi amacıyla Akademik Danışma Kurulu tarafından danışmanlık düzeyinde desteklenmektedir.
Akademik Danışma Kurulu; ölçüm yaklaşımı, metodolojik çerçeve, veri analizi prensipleri, araştırma standartları ve metodolojik gelişim alanları konusunda görüş ve değerlendirmelerde bulunabilir.
Akademik danışmanlık, TÜRKAR'ın metodolojik gelişim süreçlerine katkı sağlayan kurumsal bir mekanizmadır.
Akademik Danışma Kurulu'nun görevi tekil medya kuruluşlarının dönemsel endeks sonuçlarını veya performans derecelerini belirlemek, değiştirmek ya da onaylamak değildir.
Dönemsel Etki Endeksi ve TÜRKAR Performans Derecelendirmesi, tanımlanmış metodolojik sistem ve ölçülebilir veriler çerçevesinde oluşturulur.
Bu yapı; akademik danışmanlık, operasyonel veri işleme ve dönemsel derecelendirme süreçlerinin kurumsal olarak birbirinden ayrılmasını esas alır.
Amaç ve Kapsam
TÜRKAR Dijital Medya Ölçüm Sistemi'nin temel amacı, dijital medya kuruluşlarının platform performanslarını tek boyutlu erişim veya içerik hacmi göstergeleri yerine çoklu performans bileşenleri üzerinden değerlendirmektir.
Sistem; medya kuruluşlarını kendi yayın kategorileri içerisinde değerlendirir, kamuya açık platform verilerini tanımlı metodolojik çerçevede işler, farklı yayın ve içerik modellerini kendi performans dinamikleri içerisinde ele alır, dönemler ve kuruluşlar arasında karşılaştırılabilir performans göstergeleri üretir ve ölçülen performansı Dönemsel Etki Endeksi ile sayısallaştırarak TÜRKAR Performans Derecelendirmesi ile sınıflandırır.
Yeterli sayıda karşılaştırılabilir dönem oluştuğunda performans hareketlerinin yönü ayrıca 3 Aylık Performans Eğilimi kapsamında değerlendirilir.
TÜRKAR V4.0'da yüksek erişim hacmi tek başına dijital performansın belirleyicisi değildir. Yayın üretimi, içerik başına performans, abone hareketleri, içerik formatları ve canlı yayın faaliyetleri ölçüm modelinin farklı performans boyutlarını oluşturur.
Medya Kategorilerinin Sınıflandırılması
Dijital medya kuruluşlarının yayın modelleri, hedef kitleleri, üretim kapasiteleri, içerik yapıları ve platform kullanım biçimleri arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır.
Bu nedenle TÜRKAR V4.0, tüm medya kuruluşlarını tek bir genel performans havuzu içerisinde değerlendirmek yerine kategori bazlı ölçüm ve karşılaştırma yaklaşımı kullanır.
Medya kuruluşları; yayın modeli, kurumsal yapı, içerik karakteristiği, hedef kitle ve dijital yayıncılık biçimi gibi unsurlar dikkate alınarak ilgili medya kategorilerine dahil edilir.
Bir kuruluşun performansı, kendi yayın karakteristiğine uygun kategorinin metodolojik referansları içerisinde değerlendirilir.
TÜRKAR, dijital medya ekosistemindeki değişimler doğrultusunda kategori kapsamlarını gözden geçirebilir, mevcut kategorileri yeniden tanımlayabilir veya yeni ölçüm kategorileri oluşturabilir.
Kategori sınıflandırması; bir medya kuruluşunun editoryal niteliği, siyasi görüşü, haber doğruluğu veya güvenilirliği hakkında değerlendirme anlamına gelmez.
Ölçüm Dönemi
TÜRKAR V4.0'da temel ölçüm periyodu takvim ayıdır.
Her ölçüm dönemi, ilgili takvim ayı içerisinde oluşan ve metodolojik kapsamda değerlendirilen dijital performans verilerinden oluşur.
Aylık ölçüm yaklaşımı, farklı medya kuruluşlarının aynı zaman aralığında değerlendirilmesini ve dönemler arasındaki performans hareketlerinin karşılaştırılmasını sağlar.
V4.0 kapsamında temel sayısal performans sonucu Dönemsel Etki Endeksi (DEE) olarak adlandırılır.
Dijital Performans Göstergeleri
TÜRKAR V4.0, dijital medya performansını birbiriyle ilişkili birden fazla ölçülebilir gösterge üzerinden değerlendirir.
Dönemsel İzlenme
Bir medya kuruluşunun ilgili ölçüm döneminde oluşturduğu toplam izlenme performansını ifade eder.
Ortalama İzlenme
İlgili ölçüm dönemindeki izlenme performansının dönemsel yayın üretimiyle birlikte değerlendirilmesini sağlayan içerik başına performans göstergesidir.
Bu gösterge, farklı yayın hacimlerine sahip medya kuruluşlarının içerik başına oluşturdukları ortalama izlenme performansının ayrıca değerlendirilmesini sağlar.
Net Abone Değişimi
İlgili ölçüm dönemi içerisinde kanalın kamuya açık abone sayısında gerçekleşen net değişimi ifade eder.
Toplam Yayın
İlgili ölçüm döneminde metodolojik kapsam içerisinde tespit edilen toplam içerik üretimini ifade eder.
Bu göstergeler, diğer metodolojik bileşenlerle birlikte değerlendirilerek kuruluşun dönemsel dijital performans yapısının analiz edilmesini sağlar.
İçerik Formatlarının Değerlendirilmesi
Dijital medyada her içerik formatının üretim süreci, kullanım amacı ve oluşturduğu etki farklıdır.
Bu nedenle TÜRKAR V4.0, tüm içerik formatlarını tek bir ölçekte değerlendirmek yerine her formatı kendi dinamikleri içerisinde analiz eder.
Temel içerik formatları Video, Shorts ve Canlı Yayın olarak ele alınır.
Video, standart video formatında yayımlanan içerikleri; Shorts, platform tarafından kısa video formatında sınıflandırılan içerikleri; Canlı Yayın ise canlı yayın formatında gerçekleştirilen yayınları ifade eder.
İçeriklerin doğru format içerisinde sınıflandırılması, yayın üretimi ve içerik performansı ölçümlerinin temel unsurlarından biridir.
TÜRKAR teknik altyapısı, içerik formatlarının tespitinde platformun kamuya sunduğu veri ve yayın yapılarını esas alır. Gerekli durumlarda sınıflandırmalar teknik ve uzman kontrolünden geçirilebilir.
Canlı Yayın Ölçüm Yapısı
Canlı yayıncılık, medya kuruluşlarının yayın modellerine göre farklı biçimlerde gerçekleştirilebilir.
TÜRKAR V4.0 bu farklılığı dikkate alarak Canlı Yayın Adedi ile Sürekli Canlı Yayın Yapısını birbirinden ayrı göstergeler olarak değerlendirir.
Canlı Yayın Adedi, ölçüm dönemi içerisinde gerçekleştirilen ve metodolojik kapsamda tespit edilebilen ayrı canlı yayınları ifade eder.
Sürekli Canlı Yayın, kesintisiz veya süreğen yayın modeli kullanan medya kuruluşlarının canlı yayın yapısını ifade eder.
Bu ayrımın amacı, tek bir süreğen yayın akışı ile dönem içerisinde gerçekleştirilen bağımsız canlı yayınların aynı yayın davranışı olarak değerlendirilmemesidir.
Sürekli canlı yayın statüsü, platform verileri ve gerekli durumlarda teknik veya uzman doğrulaması kullanılarak belirlenebilir.
Ağırlıklı İçerik Etkisi
Video, Shorts ve Canlı Yayın formatlarının üretim yapıları, kullanım biçimleri ve izleyici tüketim dinamikleri birbirinden farklıdır.
Bu nedenle TÜRKAR V4.0, farklı içerik formatlarının yayın özelliklerini dikkate alan Ağırlıklı İçerik Etkisi yaklaşımını metodolojik bileşenlerinden biri olarak kullanır.
Bu yaklaşım, farklı içerik formatlarının yayın yapıları dikkate alınarak içerik başına oluşan etkinin değerlendirilmesini sağlar.
Ağırlıklı İçerik Etkisi, Dönemsel Etki Endeksi'nin çok boyutlu hesaplama mimarisi içerisinde kullanılan metodolojik bir bileşendir ve kamuya açık sonuç tablolarında bağımsız bir ham performans skoru olarak sunulması zorunlu değildir.
Modelde kullanılan içerik ağırlıkları, katsayılar ve algoritmik hesaplama yöntemleri TÜRKAR'ın özgün metodolojik altyapısının parçasıdır ve kamuya açık olarak yayımlanmaz.
Kategori Bazlı Referans Sistemi
TÜRKAR V4.0'ın temel metodolojik bileşenlerinden biri Kategori Bazlı Referans Sistemidir.
Dijital medya kategorileri arasında izlenme ölçeği, yayın hacmi, abone yapısı, içerik formatlarının kullanımı ve hedef kitle büyüklüğü bakımından önemli farklılıklar bulunabilir.
Bu nedenle performans göstergeleri, tüm medya kuruluşlarının bulunduğu tek bir genel havuz yerine ilgili medya kategorisi için oluşturulan referans seviyeleri üzerinden değerlendirilir.
Referans seviyeleri, ilgili kategorinin karşılaştırılabilir performans verileri kullanılarak oluşturulur ve belirlenmiş uygulama dönemleri içerisinde ölçüm sisteminde kullanılır.
Bu yaklaşım, performans göstergelerinin yalnızca aynı ölçüm dönemindeki diğer kuruluşların anlık konumlarına göre değil, kategori için tanımlanmış referans yapısı içerisinde değerlendirilmesini sağlar.
Referans seviyelerinin oluşturulmasında kullanılan istatistiksel eşikler, parametreler ve hesaplama yöntemleri TÜRKAR'ın metodolojik hesaplama mimarisinin parçasıdır ve kamuya açık olarak yayımlanmaz.
Standartlaştırma ve Ölçekleme
İzlenme, yayın üretimi, abone hareketleri ve içerik performansı gibi göstergeler birbirinden farklı sayısal büyüklüklerde oluşabilir.
TÜRKAR V4.0, farklı performans göstergelerinin ortak analitik yapı içerisinde değerlendirilebilmesi amacıyla standartlaştırma ve ölçekleme yöntemlerinden yararlanır.
Bu süreçte ilgili medya kategorisi için tanımlanmış referans seviyeleri esas alınır.
Performans dağılımındaki aşırı uç değerlerin ölçüm yapısı üzerindeki orantısız etkisini sınırlandırmak amacıyla kontrollü ölçekleme yöntemleri uygulanabilir.
Parametre ağırlıkları, referans eşikleri, ölçekleme katsayıları ve algoritmik hesaplama formülleri TÜRKAR'ın özgün metodolojik altyapısının parçasıdır.
Dönemsel Etki Endeksi (DEE)
Dönemsel Etki Endeksi (DEE), bir medya kuruluşunun ilgili ölçüm dönemindeki dijital performansını çok boyutlu performans göstergeleri üzerinden standartlaştırılmış tek bir endeks değerinde ifade eden temel sayısal sonuç göstergesidir.
DEE; dönemsel izlenme, yayın üretimi, abone hareketleri, içerik başına performans, içerik formatları ve canlı yayın performansı gibi ölçülebilir performans boyutlarının TÜRKAR metodolojik modeli içerisinde birlikte değerlendirilmesiyle oluşturulur.
Kamuya açık sonuçlarda Dönemsel Etki Endeksi 0–100 ölçeğinde sunulur.
DEE yalnızca sıralama oluşturmak amacıyla kullanılan bir değer değildir. Aynı metodolojik sistem içerisinde medya kuruluşlarının dönemsel performans seviyelerinin karşılaştırılmasını sağlayan sayısal ölçüm sonucudur.
TÜRKAR Performans Derecelendirmesi
TÜRKAR V4.0 ile birlikte Dönemsel Etki Endeksi sonuçlarına TÜRKAR Performans Derecesi eşlik eder.
Performans derecelendirmesi, ölçülen dijital performansın önceden tanımlanmış performans sınıfları içerisinde ifade edilmesini sağlar.
Derecelendirme sistemi AAA ile C arasındaki performans sınıflarından oluşur.
Performans Derecesi, Dönemsel Etki Endeksi'nin yerine geçmez. İki gösterge aynı ölçüm sisteminin farklı ifade katmanlarıdır.
Derecelendirmenin Kapsamı
TÜRKAR Performans Derecelendirmesi ölçülebilir dijital medya performansına dayanmaktadır; editoryal içerik, haber doğruluğu, tarafsızlık veya siyasi yönelime ilişkin bir değerlendirme değildir.
TÜRKAR Performans Derecesi ayrıca bir medya kuruluşunun finansal yeterliliği, kredi değerliliği, kurumsal itibarı, hukuki durumu veya kamuoyu güvenilirliği hakkında görüş, tavsiye veya garanti oluşturmaz.
3 Aylık Performans Eğilimi
TÜRKAR V4.0 metodolojik yapısında Performans Derecesinden bağımsız olarak 3 Aylık Performans Eğilimi kullanılabilir.
Performans Eğilimi, bir medya kuruluşunun son üç karşılaştırılabilir ölçüm dönemindeki performans hareketinin genel yönünü ifade eder.
Üç temel eğilim sınıfı:
Performans Eğilimi geçmiş dönemlerde gerçekleşen performans hareketlerinin analitik değerlendirmesine dayanır ve gelecekteki performansa ilişkin tahmin veya garanti niteliği taşımaz.
Performans Eğilimi, DEE hesaplamasını değiştirmez ve TÜRKAR Performans Derecesini doğrudan belirlemez. Bağımsız tamamlayıcı gösterge olarak sunulur.
3 Aylık Performans Eğilimi, yeterli sayıda karşılaştırılabilir V4.0 ölçüm dönemi oluşmasının ardından yayımlanacaktır.
Veri Toplama, Hibrit Analiz ve Kalite Kontrol
TÜRKAR V4.0, kendi geliştirdiği yazılım altyapısıyla çalışan hibrit bir veri toplama ve analiz modeline sahiptir.
Veri toplama, işleme, temel sınıflandırma ve analitik hesaplama süreçleri teknolojik altyapı aracılığıyla yürütülürken; metodolojik doğrulama ve kalite kontrol süreçleri uzman değerlendirmesiyle desteklenmektedir.
Kategori sınıflandırmaları, Video/Shorts/Canlı Yayın ayrımı, olağan dışı veri hareketleri, yayın segmentasyonu, sürekli canlı yayın statüsü, veri bütünlüğü, teknik anomaliler ve metodolojik uygunluk gerekli durumlarda kontrol edilebilir.
Uzman değerlendirmesi, medya kuruluşlarına editoryal, siyasi veya ticari gerekçelerle puan verilmesi amacıyla kullanılmaz.
TÜRKAR'ın hibrit modeli temel olarak şu katmanlardan oluşur:
Akademik Danışma Kurulu, tekil dönem sonuçlarının belirlenmesinde karar organı değildir.
Veri Bütünlüğü ve Dönemsel Veri Takibi
Dijital platformlarda içerikler sonradan silinebilir, gizlenebilir, arşivden kaldırılabilir veya platform sayaçlarında geriye doğru hareketler meydana gelebilir.
Bu durum, ölçüm dönemi içerisinde gerçekleşmiş bir performans hareketinin daha sonraki bir tarihte platform üzerinde farklı görünmesine neden olabilir.
TÜRKAR V4.0, dönem içerisinde gerçekleşen performans hareketlerinin ölçüm bütünlüğünü korumak amacıyla dönemsel veri değişimlerini takip eden veri işleme yaklaşımı kullanır.
Bu yaklaşımın amacı, daha sonra meydana gelen platform veya arşiv değişikliklerinin geçmiş ölçüm dönemlerinde gerçekleşmiş performansı yapay biçimde ortadan kaldırmasının etkisini sınırlandırmaktır.
Reklam, Tanıtım ve Olağan Dışı Veri Hareketlerinin Değerlendirilmesi
Reklam ve Tanıtım Kaynaklı Performans
Dijital platformlarda içerikler ve kanallar reklam, ücretli tanıtım ve benzeri dağıtım yöntemleriyle daha geniş kitlelere ulaştırılabilmektedir. Bu faaliyetler görüntülenme, erişim ve abone kazanımı gibi kamuya açık platform göstergeleri üzerinde etkili olabilmektedir.
YouTube tarafından kamuya açık olarak raporlanan toplam görüntülenme sayısı, organik görüntülenmeler ile belirli reklam gösterimleri sonucunda kamuya açık görüntülenme sayacına yansıyan görüntülenmeleri birlikte içerebilir. Benzer şekilde, reklam veya ücretli tanıtım faaliyetleri sonucunda gerçekleşebilecek abone kazanımlarının kaynağı da kamuya açık abone verileri üzerinden üçüncü taraflarca doğrudan ayrıştırılamayabilir.
Kamuya Açık Verilerin Esas Alınması
TÜRKAR, ölçüm sisteminde kamuya açık, erişilebilir ve doğrulanabilir platform verilerini esas alır. Organik ve reklam kaynaklı performansın kamuya açık veriler üzerinden güvenilir ve tüm yayıncılar açısından karşılaştırılabilir biçimde ayrıştırılamadığı durumlarda, platform tarafından kamuya açık olarak raporlanan toplam görüntülenme, abone sayısı ve dönemsel abone değişimi verileri ölçüm kapsamında değerlendirilir.
TÜRKAR, kamuya açık platform verileri üzerinden doğrulanabilir biçimde ayrıştırılması mümkün olmayan organik ve reklam kaynaklı performans hakkında tahmine veya varsayıma dayalı bir ayrıştırma yapmaz.
Olağan Dışı Veri Hareketlerinin İncelenmesi
TÜRKAR, ölçüm dönemlerinde ortaya çıkan veri hareketlerini geçmiş dönem verileri, kanalın olağan performans eğilimi ve ilgili göstergelerde meydana gelen dönemsel değişimler çerçevesinde karşılaştırmalı olarak inceleyebilir.
Önceki dönemlerle belirgin biçimde farklılaşan, tekrarlayan veya olağan dışı veri hareketi gösteren durumlar, teknolojik veri kontrollerine ek olarak uzman incelemesine ve insan denetimine tabi tutulabilir.
Bu incelemelerde dönemsel değişimin büyüklüğü ve sürekliliği, geçmiş dönem verileriyle karşılaştırılabilirliği, farklı performans göstergeleri arasındaki ilişkiler ve platform tarafından kamuya açık olarak sunulan diğer doğrulanabilir bilgiler birlikte değerlendirilebilir.
Doğrulanamayan Trafik ve Performans Hareketleri
Olağan dışı bir veri hareketinin veya istatistiksel anomalinin tespit edilmesi, tek başına yapay trafik, yapay abone kazanımı, manipülasyon, reklam kullanımı veya herhangi bir usulsüzlük bulunduğu anlamına gelmez.
TÜRKAR, kamuya açık ve doğrulanabilir verilerle desteklenmeyen durumlarda bir kanalın görüntülenme, abone veya diğer performans hareketlerinin kaynağı hakkında kesin nitelendirmede bulunmaz.
Yalnızca tahmin, varsayım, olağan dışı veri hareketi veya istatistiksel sapmaya dayanılarak kanal bazında puan düşürme, veri dışlama veya benzeri sonuç doğurucu metodolojik bir müdahale uygulanmaz.
Platform tarafından geçersiz trafik, geçersiz görüntülenme, geçersiz abonelik veya benzeri nedenlerle kamuya açık verilerde sonradan düzeltme yapılması hâlinde, söz konusu değişiklikler TÜRKAR'ın veri bütünlüğü, teknik düzeltme ve dönem kesinleştirme hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Veri Açıklama ve Doğrulama Süreci
TÜRKAR, tekrarlayan, önemli ölçüde farklılaşan veya ölçüm sonuçlarının güvenilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini güçleştiren olağan dışı veri hareketlerinin bulunması hâlinde ilgili yayıncı veya medya kuruluşundan açıklama ve gerektiğinde doğrulamaya yardımcı olabilecek destekleyici bilgi veya veri talep edebilir.
Talep edilen bilgi ve veriler, incelemenin amacıyla bağlantılı ve gerekli kapsamla sınırlı tutulur. Açıklama veya destekleyici veri talep edilmesi, ilgili yayıncı hakkında usulsüzlük, manipülasyon, yapay trafik veya yapay abone kullanımı tespit edildiği anlamına gelmez.
Yayıncının açıklama veya destekleyici veri sunmaması da tek başına herhangi bir usulsüzlüğün varlığına ilişkin kanıt veya kabul olarak değerlendirilmez.
Sunulan açıklamalar ve doğrulanabilir bilgiler; kamuya açık platform verileri, TÜRKAR'ın dönemsel veri kayıtları ve gerçekleştirilen teknik kontrollerle birlikte metodolojik inceleme kapsamında değerlendirilir.
Doğrulanabilirliğin Sağlanamadığı Durumlar
Olağan dışı veri hareketlerinin ölçüm sonucunun güvenilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini esaslı şekilde etkilediği ve mevcut kamuya açık veriler, dönemsel veri kayıtları ve gerçekleştirilen incelemeler sonucunda yeterli doğrulanabilirliğin sağlanamadığı durumlarda TÜRKAR, ilgili kanal veya ölçüm dönemi hakkında sonuç yayımlamama veya ilgili sonucu derecelendirme kapsamı dışında bırakma kararı verebilir.
Bu işlem cezalandırıcı nitelikte değil; ölçüm ve derecelendirme sonuçlarının doğrulanabilirliğini, veri bütünlüğünü ve kategoriler arası karşılaştırılabilirliği korumaya yönelik metodolojik bir tedbirdir.
Sonuç yayımlamama veya derecelendirme kapsamı dışında bırakma kararı tek bir göstergeye, yalnızca istatistiksel anomaliye veya yayıncının açıklama talebine yanıt vermemesine dayanılarak verilmez. Kararda veri hareketinin niteliği ve sürekliliği, ölçüm sonucuna etkisi, mevcut doğrulanabilir veriler, dönemsel kayıtlar ve gerçekleştirilen teknik ve uzman incelemelerinin bütünü dikkate alınır.
Bu kapsamda verilen kararın metodolojik gerekçesi kayıt altına alınır.
Teknik İncelemenin Niteliği
TÜRKAR tarafından gerçekleştirilen olağan dışı veri hareketi, anomali ve veri bütünlüğü incelemeleri, ölçüm sisteminin teknik ve metodolojik kalite kontrol süreçlerinin bir parçasıdır.
Bu incelemeler, tek başına herhangi bir yayıncı veya kanal hakkında hukuka aykırılık, kötü niyet, manipülasyon, yapay trafik, yapay abone kazanımı veya benzeri bir usulsüzlük tespiti ya da isnadı niteliği taşımaz.
İnceleme sonucunda doğrulanabilir bir teknik veya veri kaynaklı durum tespit edilmesi hâlinde uygulanacak işlemler, TÜRKAR'ın veri bütünlüğü, veri doğrulama, teknik düzeltme ve dönem kesinleştirme hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Platform Kaynaklı Veri Gecikmeleri
YouTube ve diğer dijital platformlar tarafından kamuya açık olarak sunulan izlenme, abone, içerik ve diğer performans verileri her zaman eş zamanlı olarak güncellenmeyebilir.
Platformların kendi veri işleme süreçlerine bağlı olarak bazı göstergeler gecikmeli yansıyabilir, sonradan güncellenebilir, geçmiş dönemlere ilişkin teknik düzeltmeye uğrayabilir veya geçici olarak eksik ya da farklı görünebilir.
Bu tür platform kaynaklı veri hareketleri TÜRKAR'ın doğrudan kontrolü dışındadır.
TÜRKAR, bunların ölçüm sonuçları üzerindeki etkisini sınırlandırmak amacıyla dönemsel veri takibi, teknik doğrulama, kalite kontrol ve dönem kesinleştirme süreçleri uygular.
İstatistiksel Hata Payı ve Ölçüm Belirsizliği
TÜRKAR ölçümleri örneklem temelli kamuoyu araştırması niteliğinde değildir.
Bu nedenle TÜRKAR sonuçları için kamuoyu araştırmalarında kullanılan klasik anlamda istatistiksel hata payı veya güven aralığı tanımlanmamaktadır.
Bununla birlikte dijital platformların veri güncelleme süreçleri, veri erişim yapıları ve teknik sınırlılıkları ölçümlerde belirli veri belirsizlikleri oluşturabilir.
Sonuçlar, ilgili platformların kamuya açık veri yapısı ve TÜRKAR'ın tanımlı metodolojik kapsamı içerisinde değerlendirilmelidir.
Veri Doğrulama ve Teknik Düzeltmeler
Otomatik veri akışları temel olmakla birlikte platform kaynaklı veri eksikliği, yanlış içerik sınıflandırması, veri aktarım sorunu veya teknik anomali tespit edilmesi halinde doğrulama süreci uygulanabilir.
Uzman müdahalesi veri doğrulama, içerik sınıflandırması, teknik veri düzeltme ve metodolojik uygunluk amaçlarıyla sınırlıdır.
Medya kuruluşlarına keyfî, siyasi, ticari veya editoryal gerekçelerle manuel puan ekleme veya çıkarma uygulanmaz.
Teknik düzeltmeler bir medya kuruluşuna avantaj veya dezavantaj sağlamak amacıyla değil, ölçüm kapsamındaki verinin metodolojik tanımına uygun biçimde temsil edilmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirilir.
Dönem Kesinleştirme ve İstisnai Düzeltme
Tamamlanan ölçüm dönemleri veri ve metodolojik kontrollerin ardından kesinleştirilir.
Dönem kesinleştirme sürecinde veri kapsamı, içerik sınıflandırmaları ve gerekli teknik doğrulamalar kontrol edilerek ilgili dönem sonuçları nihai hale getirilir.
Kesinleştirilen dönem sonucu, ilgili aya ait resmî TÜRKAR performans sonucu olarak korunur.
Bununla birlikte yayımlanmış bir sonuçta açık maddi hata, teknik veri aktarım sorunu, yanlış içerik sınıflandırması veya sonucu esaslı biçimde etkileyen doğrulanabilir bir veri problemi sonradan tespit edilirse TÜRKAR gerekli incelemeyi gerçekleştirebilir.
Doğrulanmış teknik veya maddi hata bulunması halinde TÜRKAR, kayıt bütünlüğünü koruyacak şekilde ilgili sonuçta düzeltme yapabilir.
Önemli nitelikteki düzeltmeler gerektiğinde kapsamı ve gerekçesiyle birlikte kamuoyuna açıklanabilir.
Bu mekanizma sonuçların keyfî biçimde değiştirilmesine değil, doğrulanabilir maddi ve teknik hataların giderilmesine yöneliktir.
Sonuç İnceleme ve İtiraz Mekanizması
Ölçüm kapsamındaki medya kuruluşları, kendilerine ilişkin yayımlanmış verilerde maddi veya teknik hata bulunduğunu düşünmeleri halinde TÜRKAR'a Sonuç İnceleme Talebi iletebilir.
Başvuruda ilgili medya kuruluşu, ölçüm dönemi, itiraz edilen veri veya gösterge, itirazın gerekçesi ve varsa doğrulanabilir destekleyici veri veya belge belirtilmelidir.
Başvurular TÜRKAR'ın metodolojik kriterleri ve erişilebilir doğrulanabilir veriler çerçevesinde incelenir.
İnceleme talebinde bulunulması, yayımlanmış sonucun otomatik olarak değiştirilmesini veya başvurunun kabul edildiğini ifade etmez.
İnceleme sonucunda doğrulanabilir maddi veya teknik hata tespit edilmesi halinde ilgili düzeltme prosedürü uygulanabilir.
Editoryal, siyasi veya ticari değerlendirmelere dayanan itirazlar performans ölçümünün metodolojik kapsamı içerisinde değerlendirilmez.
Veri Kaynakları ve Platform Kapsamı
TÜRKAR V4.0 ölçümleri, dijital platformların sunduğu kamuya açık ve doğrulanabilir veriler temel alınarak oluşturulur.
TÜRKAR, ölçüm kapsamında kullandığı platform verilerinin üreticisi değildir.
TÜRKAR'ın görevi erişilebilir platform verilerini tanımlanmış metodolojik çerçeve içerisinde toplamak, sınıflandırmak, işlemek, standartlaştırmak, analiz etmek ve performans göstergelerine dönüştürmektir.
Platformların veri tanımlarında, API yapılarında veya kamuya açık istatistiklerinde gerçekleştirdiği değişiklikler TÜRKAR'ın veri toplama süreçlerini etkileyebilir. Böyle durumlarda gerekli teknik veya metodolojik uyarlamalar gerçekleştirilebilir.
V4.0 uygulama dönemindeki temel platform kapsamı YouTube'dur.
Bir kuruluş için yayımlanan YouTube Performans Derecelendirmesi, kuruluşun tanımlanan YouTube ölçüm kapsamındaki performansını ifade eder; diğer dijital platformlardaki toplam performansını temsil ettiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
TÜRKAR, ilerleyen dönemlerde veri erişimi, teknik yeterlilik ve metodolojik uygunluk koşullarına bağlı olarak farklı dijital ve sosyal medya platformlarını ölçüm sistemine dahil edebilir.
Analitik Şeffaflık ve Metodolojik Gizlilik
TÜRKAR, metodolojik şeffaflık ilkesi kapsamında ölçüm sisteminin temel performans göstergelerini, değerlendirme boyutlarını, kategori yaklaşımını, veri kaynaklarının niteliğini, ölçüm ve derecelendirme prensiplerini ve uygulama esaslarını kamuoyuyla paylaşır.
Bununla birlikte TÜRKAR'ın özgün hesaplama mimarisini oluşturan parametre ağırlıkları, yüzdelik dağılımlar, referans eşikleri, içerik katsayıları, ölçekleme yöntem ve katsayıları, algoritmik formüller ve diğer teknik hesaplama parametreleri kamuya açık olarak yayımlanmaz.
Bu unsurlar TÜRKAR'ın özgün metodolojik bilgi birikimi ve hesaplama altyapısının parçasıdır.
Metodolojik şeffaflık, TÜRKAR'a ait özgün algoritmik hesaplama formülünün kamuya açıklanması anlamına gelmez.
Bağımsızlık ve Uygulama İlkeleri
TÜRKAR ölçüm ve performans derecelendirme sistemi; bağımsızlık, nesnellik, karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, metodolojik şeffaflık ve metodolojik gizlilik ilkeleri doğrultusunda uygulanır.
Sonuçlar medya kuruluşlarının ticari, siyasi veya kurumsal ilişkilerine göre değiştirilmez.
Ölçümler tanımlı ve ölçülebilir dijital performans göstergelerine dayanır.
Aynı kategoride değerlendirilen medya kuruluşları ortak metodolojik çerçeve içerisinde ele alınır ve temel veri kaynakları kamuya açık platform verilerinden oluşur.
Medya kuruluşlarına siyasi, ticari veya editoryal gerekçelerle keyfî puan eklenmez veya çıkarılmaz.
TÜRKAR'ın özgün hesaplama mimarisini oluşturan ağırlık, katsayı, eşik ve algoritmik parametreler kurumsal metodolojik altyapının parçası olarak korunur.
Araştırma ve Yayın Bağımsızlığı
TÜRKAR, dijital medya, medya performansı ve medya ekosistemine ilişkin veri temelli araştırma, lçüm, analiz, endeksleme ve performans derecelendirme çalışmaları yürüten bağımsız bir araştırma ve medya derecelendirme kuruluşudur.
TÜRKAR'ın araştırma ve yayın faaliyetleri; bilimsel ve analitik araştırma yaklaşımı, ifade ve yayın özgürlüğü, metodolojik bağımsızlık ve kamuya açık verilerin analizi esasları çerçevesinde yürütülür.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26. maddesinde güvence altına alınan düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü ile 27. maddesinde düzenlenen bilim ve sanat özgürlüğü kapsamındaki araştırma, açıklama ve yayma özgürlükleri, TÜRKAR'ın araştırma yaklaşımının temel hukuki çerçeveleri arasında değerlendirilir.
TÜRKAR; ilgili mevzuata uygun biçimde kamuya açık veya hukuka uygun yollarla erişilebilir verilerden yararlanarak medya kuruluşları, dijital yayıncılar, platformlar ve medya ekosistemine ilişkin bağımsız araştırma ve analiz çalışmaları gerçekleştirebilir.
Araştırma kapsamına alınan bir medya kuruluşunun, yayıncının veya diğer üçüncü tarafın önceden onayı ya da çalışmaya gönüllü katılımı; ilgili mevzuatın ayrıca izin, rıza veya başka bir hukuki şart öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere, TÜRKAR'ın bağımsız araştırma, ölçüm, analiz, endeksleme veya performans derecelendirme çalışmasının yürütülmesi ve sonuçlarının yayımlanması bakımından metodolojik bir ön koşul değildir.
Bir medya kuruluşunun TÜRKAR araştırma, ölçüm veya performans derecelendirmesi kapsamına alınması; söz konusu kuruluşun TÜRKAR'a üye olduğu, TÜRKAR ile sözleşme yaptığı, çalışmaya onay verdiği veya TÜRKAR ile sponsorluk, ortaklık, temsil, ticari iş birliği ya da kurumsal bağlılık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
TÜRKAR, araştırma kapsamının, medya kategorilerinin ve incelenecek kuruluşların belirlenmesinde ilan edilmiş metodolojik kriterlerini esas alır. Kuruluşların ölçüm kapsamına alınması veya kapsam dışındaki bırakılması, uygulanabilir olduğu ölçüde önceden tanımlanmış ve eşit uygulanabilir metodolojik kriterlere dayanır.
Araştırma ve yayın bağımsızlığı; kişilik hakları, kişisel verilerin korunması, fikrî ve sınai mülkiyet hakları, ticari sırlar ve yürürlükteki diğer mevzuattan doğan yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. TÜRKAR araştırma ve yayın faaliyetlerini bu hukuki sınırlar içerisinde yürütür.
TÜRKAR'ın bağımsız araştırma kapsamında yayımladığı ölçüm, endeks, sıralama, analiz ve performans derecelendirmeleri; araştırma kapsamındaki kuruluşların TÜRKAR tarafından onaylandığı veya TÜRKAR'ın ilgili kuruluşlar tarafından yetkilendirildiği anlamına gelmez.
Hukuki ve Metodolojik Açıklamalar
TÜRKAR tarafından yayımlanan endeks, sıralama, performans derecesi ve performans eğilimi sonuçları, ilgili ölçüm dönemi, platform ve medya kategorisi içerisindeki ölçülebilir dijital performansı ifade eder.
TÜRKAR sonuçları; editoryal kalite, haber doğruluğu, gazetecilik etiği, siyasi yönelim, tarafsızlık, kurumsal itibar, kamuoyu güvenilirliği, finansal yeterlilik, kredi değerliliği veya hukuki durum değerlendirmesi değildir.
TÜRKAR tarafından yayımlanan sonuçlar yatırım, kredi, reklam satın alma, medya planlama, sponsorluk, ticari iş birliği veya benzeri ekonomik kararlar bakımından tavsiye, garanti veya yönlendirme niteliği taşımaz.
TÜRKAR, ölçüm kapsamında kullanılan üçüncü taraf platform verilerinin üreticisi değildir. Platform kaynaklı gecikme, sonradan güncelleme, sayaç değişikliği, veri erişim sorunu veya benzeri teknik durumlar TÜRKAR'ın doğrudan kontrolü dışında gerçekleşebilir.
TÜRKAR, bu durumların ölçüm sonuçları üzerindeki etkisini sınırlandırmak amacıyla veri takibi, teknik doğrulama, kalite kontrol ve dönem kesinleştirme süreçleri uygular.
TÜRKAR ölçümleri örneklem temelli araştırma niteliğinde olmadığından klasik anlamda istatistiksel hata payı veya güven aralığı tanımlanmamaktadır.
Kamuya açık platform verileri bir medya kuruluşunun bütün dijital faaliyetlerini veya izleyici davranışlarının tamamını temsil etmeyebilir. Sonuçlar yalnızca ilan edilen metodolojik kapsam içerisinde değerlendirilmelidir.
Yayımlanmış sonuçlarda doğrulanabilir maddi veya teknik hata tespit edilmesi halinde TÜRKAR, tanımlanmış inceleme ve düzeltme süreçleri kapsamında gerekli güncellemeyi gerçekleştirebilir.
Üçüncü Taraf Platformlar ve Markalar
YouTube ile ölçüm kapsamındaki medya kuruluşları ve diğer üçüncü taraflara ait marka, logo, ticaret unvanı veya platform isimleri yalnızca ilgili veri kaynağını, platformu veya ölçüm kapsamındaki kuruluşu tanımlamak amacıyla kullanılabilir.
Bu kullanımlar TÜRKAR ile ilgili platform veya medya kuruluşu arasında sponsorluk, ortaklık, temsil, onay, bağlılık veya ticari ilişki bulunduğu anlamına gelmez.
TÜRKAR'ın üçüncü taraf platformların veri politikaları, algoritmaları veya teknik işleyişi üzerinde kontrolü bulunmamaktadır.
Metodolojik Güncelleme ve Sürüm Politikası
Dijital medya ekosistemi, platform teknolojileri, içerik formatları ve kullanıcı davranışları sürekli değişmektedir.
TÜRKAR; platform dinamiklerini, içerik formatlarını, yayın modellerini, veri erişim koşullarını ve dijital medya tüketimindeki değişimleri düzenli olarak takip eder.
Platform veri yapılarındaki değişiklikler, yeni içerik formatları, yeni yayın modelleri, teknolojik gelişmeler veya ölçüm ihtiyaçları doğrultusunda metodolojik çerçeve güncellenebilir.
Önemli metodolojik değişiklikler yeni sürüm numarası veya metodolojik güncelleme duyurusu ile kamuoyuna açıklanır.
Yeni metodolojik uygulamalar, ilan edilen uygulama döneminden itibaren geçerli olur.
Geçmiş dönemlerde farklı metodoloji sürümleriyle oluşturulan sonuçlar kendi dönemlerinin metodolojik çerçevesi içerisinde değerlendirilir.
Farklı ana metodoloji sürümleriyle oluşturulan sonuçlar, doğrudan aynı hesaplama sistemiyle üretilmiş değerler olarak değerlendirilmemelidir.
Bu yaklaşım geçmiş sonuçların geçerliliğini ortadan kaldırmaz; her sonuç kendi uygulama döneminde geçerli olan metodolojik çerçeveyi temsil eder.
V4.0 Uygulama Bilgisi
TÜRKAR V4.0 Dijital Medya Ölçüm, Endeksleme ve Performans Derecelendirme Metodolojisi, Eylül 2026 ölçüm döneminden itibaren uygulanmaktadır.
Eylül 2026 ve sonrasında V4.0 kapsamında oluşturulan sonuçlar yeni dönemsel ölçüm ve kategori bazlı referans yapısı esas alınarak üretilir.
V4.0 öncesinde yayımlanan sonuçlar, yayımlandıkları dönemde yürürlükte bulunan metodoloji sürümünün sonuçlarıdır.
